Scrum Master Prestaties: 5 belangrijke KPI's voor evaluatie

Scrum masters zijn net voetbalcoaches. Ze zorgen ervoor dat het team de juiste taken op het juiste moment succesvol afrondt. En: ze zorgen ervoor dat het team tevreden is over het proces. Zo zorgen ze ervoor dat het hele team – d.w.z. de afdeling of organisatie – zijn doelen bereikt. 

Maar hoe kunnen de prestaties van Scrum Masters worden geëvalueerd? Net als voetbalcoaches wordt Scrum Masters gevraagd welke rol ze spelen in het succes – of falen – van projecten. Dus hoe kun je meten hoe goed een Scrum Master zijn team leidt? We bekijken in detail hoe je de prestaties van een Scrum Master kunt evalueren en welke KPI’s relevant zijn.

Belangrijk vooraf: Scrum Master Performance is geen enkel getal. Een goede beoordeling combineert delivery-data, Team Health, de effectiviteit van retrospectieven, het opvolgen van actiepunten en kwalitatieve observaties. Juist daarom zijn niet alleen statistieken nodig, maar ook de juiste Scrum Master Tools om signalen regelmatig zichtbaar te maken en in het team te bespreken. Een overzicht van passende tool-categorieën vind je hier: Scrum Master Tools voor retrospectieven, Team Health en Scrum-rituelen.

Is één KPI niet genoeg voor de Scrum Master Performance Review?

Het succes van een bedrijf hangt meestal af van de waarde van het geleverde product en hoe tevreden klanten ermee zijn. Deze twee factoren bepalen hoe vaak een product wordt gekocht. Moet een Scrum Master daarom niet uitsluitend hieraan worden afgemeten?

Of zou je de prestaties van Scrum Masters niet gewoon kunnen evalueren door te kijken of Scrum Masters overbodig zijn? Want: als ze het team op een zelfgeorganiseerde manier laten werken, zichzelf laten evalueren en een uitstekend product laten maken, hebben ze hun doel bereikt. Ze zijn dan – overbodig, althans in theorie.

Als je een snelle en vereenvoudigde oplossing wilt, dan is het antwoord op beide vragen “ja”.

Daarmee raak je echter slechts de oppervlakte van een Scrum Master Performance Review. Om te ontdekken waar Scrum Masters welke waarde creëren, moet je kijken naar KPI’s die verder gaan dan dat. Goede KPI’s beantwoorden vooral drie vragen:

• Delivery: Wordt werk betrouwbaar geleverd, zonder dat kwaliteit en focus daaronder lijden?
• Samenwerking: Verbeteren het vertrouwen, de duidelijkheid en de psychologische veiligheid in het team?
• Verbetering: Worden blokkades, inzichten uit retrospectieven en actiepunten consequent opgevolgd?

Op deze manier ontdek je de gebieden waar Scrum Masters het meeste uit – hun werk halen en waar ze zich kunnen verbeteren. Dit heeft invloed op de prestaties van het team en de waarde van het eindproduct. Dit heeft weer invloed op de klanttevredenheid en daarmee op de omzet van je bedrijf.

Scrum Master Prestatie KPI #1: Sprint Doelen Oplevering

De KPI Sprint Goals Delivery laat zien of een team zijn sprintdoelen op tijd haalt. De doorslaggevende factor hier is of het team consequent de doelen kan halen die zijn gesteld door het ontwikkelteam (DEV) en de producteigenaar (PO). 

Om bijvoorbeeld de levering van Sprintdoelen te meten, kun je deze statistieken gebruiken:

Afbrandgrafieken: Burn down grafieken laten grafisch zien hoeveel werk er nog te doen is vergeleken met het totale werk in de resterende tijd. Omdat het ontwikkelteam de grafieken dagelijks bijhoudt, kun je zien of een sprint of project op schema ligt. Je kunt zien hoe snel een team werkt en hoe goed ze hun taken kunnen inschatten.

Opbrandgrafieken: Burn Up Charts laten zien hoeveel werk er is voltooid ten opzichte van het totale werk. Ze omvatten ook wijzigingen in de omvang van een project. Net als burn down grafieken geven ze inzicht in hoe snel een project vordert. Hiermee kun je voorspellingen doen voor de verdere voortgang.

Voorspelbaarheid: Voorspelbaarheid meet de verhouding tussen “gepland” en “voltooid”. De metriek documenteert hoeveel werk een team heeft toegezegd aan het begin van de sprint en hoeveel het heeft afgerond aan het einde van de sprint.

Tools zoals Jira, Rally en Version One genereren automatisch handige diagrammen zoals Burn Down Charts. Voor Scrum Masters is het daarbij belangrijk om deze statistieken niet als pure controlemiddelen te behandelen. Het zijn aanleidingen voor een gesprek: Waarom is de scope veranderd? Welke afhankelijkheid heeft de sprint vertraagd? Was het sprintdoel duidelijk genoeg geformuleerd?

Scrum Master Prestatie KPI #2: Continue Verbetering

Continuous Improvement staat voor het doel van een agile team om zich continu te ontwikkelen. Het nastreven van dit doel is vooral de verantwoordelijkheid van de Scrum Master richting PO, DEV en de organisatie. Je kunt de doorontwikkeling evalueren via deze metrics:

Team interactie

Als facilitator, coach en Uitvoerend moet de Scrum Master ervoor zorgen dat teamleden met elkaar interageren. Dit zorgt ervoor dat het team realistische doelen stelt, deze op tijd bereikt - en zorgt natuurlijk ook voor een gezonde samenwerking. Deze metriek is weliswaar subjectiever dan andere. Het laat echter zien hoe het staat met de teamcommunicatie en daarmee met het teamsucces. Je kunt de interactie bijvoorbeeld meten via observaties en teamfeedback in retrospectieven.

Snelheid

Velocity meet hoe snel een team resultaten levert op basis van subjectieve schattingen. Dit maakt de KPI tot een ruwe maatstaf voor productiviteit die met voorzichtigheid moet worden behandeld. Omdat de maat zo subjectief is, kan er weinig uit worden afgeleid. Toch is hij praktisch en kan hij worden meegenomen in een retrospectief als een van de verschillende indicaties voor gerichte reflectie. Meer informatie hierover vind je overigens in dit artikel: Een vergelijking van 25 agile meetmethoden en de beste agile meetmethode.

Kwaliteit van de actiepunten

Een vaak onderschatte prestatie-indicator is de kwaliteit van de actiepunten uit retrospectieven. Worden actiepunten concreet geformuleerd? Hebben ze verantwoordelijken? Worden ze in de volgende retro weer opgepakt? Als retrospectieven weliswaar veel discussies opleveren, maar nauwelijks follow-up, dan is de Scrum Master Performance nog niet waar deze zou moeten zijn.

Omgaan met problemen

Als er obstakels opduiken in processen, zijn Scrum Masters verantwoordelijk voor het uit de weg ruimen ervan. Je kunt meten hoe effectief ze dit doen door de resultaten te evalueren, die worden vastgelegd in het obstakel logboek. De voorwaarde hiervoor is natuurlijk dat je er een bijhoudt. Je kunt hiervoor ook een eenvoudige Jira-pagina maken, grote en kleine belemmeringen vastleggen en deze regelmatig meenemen naar de retrospective. 

Klanttevredenheid

Uiteindelijk heeft een constante toename in teamwork ook invloed op het eindproduct en dus op de klanttevredenheid. Klanttevredenheid is daarom – ook gekoppeld aan de prestaties van de Scrum Master. Hoe je dit kunt meten laat ik hieronder zien in de KPI “Delivering Value”.

Scrum Master Prestatie KPI #3: Vertrouwen

Teamleden die elkaar vertrouwen, werken bijzonder efficiënt samen. Vertrouwen is daarom een van de belangrijkste kenmerken van een gezond team en dus ook van het werk van een Scrum Master. Om vertrouwen in teams te laten ontstaan, moeten Scrum Masters vooral vertrouwen voorleven. Daarvoor moeten ze hun team dienend leiden - misschien heb je al eens van “Servant Leadership” gehoord.

Vertrouwen meten is zonder tools niet eenvoudig. Want: de metriek is vaak subjectief. Je kunt echter een zekere objectiviteit bereiken door je team continu te observeren, spannende situaties en observaties op te schrijven en zo indicatoren voor vertrouwen te hebben, die je mee kunt nemen in de retrospectieve - om dan aan de thema’s te werken. 

Dat is overigens precies het doel van Echometer. De tool helpt je om verschillende Uitkomsten je Scrum Master performance meetbaar te maken, ze in Echometer dashboards weer te geven - en ze tegelijkertijd deel van je retrospectieve te maken. 

Voorbeelden hiervan vind je in het gelinkte artikel: 5 Voorbeelden van outputs & uitkomsten van retrospectieven.

Een kort inzicht in de logica van onze Scrum Master Prestatiehulpmiddelen Echometer biedt je deze video van onze medeoprichter (Scrum Master & Psycholoog) Christian: Video van 2 minuten. Neem een kijkje, ik kan het van harte aanbevelen!

Om het kort te maken, een van de belangrijkste mechanismen van de tool is de volgende: De uitkomsten van retro’s worden regelmatig gemeten - en in zogenaamde Health Check Retro’s gezamenlijk besproken. 

Een indicator voor de prestaties van de Scrum Master is bijvoorbeeld of de 5 agile Scrum-waarden worden nageleefd. Doe vervolgens de bijbehorende retro om het meetbaar te maken! Zo ziet het eruit in Echometer. Neem een kijkje, misschien probeer je het zelfs uit in je team:

Opmerking: In deze indeling wordt gevraagd of je het eens bent met de items van de Health Check op een schaal.

• Moed: We waarderen het als iemand moed toont.
• Respect: We waarderen elkaars ideeën, zelfs als we het niet met elkaar eens zijn.
• Betrokkenheid: Elk teamlid streeft ernaar om beloften na te komen.
• Focus: We laten ons niet afleiden van het nastreven van het sprintdoel.
• Openheid: We staan open voor constructieve feedback en kunnen ervan groeien.

Scrum Master Prestatie KPI #4: Teamprovredenheid 

Net als “Vertrouwen”, is “Geluk” – oftewel teamtevredenheid – een relevante metriek om de prestaties van Scrum Master te meten. Want twee belangrijke voorwaarden voor hoe goed teamleden kunnen presteren zijn: Moraliteit en geluk. In de praktijk betekent dit dat als Scrum Masters ervoor zorgen dat medewerkers tevreden zijn, ze waarschijnlijk beter werk zullen leveren.

Om tevredenheid te meten kun je medewerkers observeren en ze regelmatig vragen hoe ze zich voelen in het team en met hun werk. Je kunt ook de Echometer softwaretool gebruiken om dit in concrete cijfers om te zetten. De resultaten worden besproken in retrospectives en er worden actiepunten afgeleid op basis van de psychologische impulsen van de tool.

Welke tools helpen bij het meten van Scrum Master Performance?

Voor een serieuze evaluatie van de Scrum Master Performance heb je meestal meerdere databronnen nodig:

Meetgebied	Typische bron	Waar Scrum Masters op moeten letten
Sprintdoelen en forecasts	Jira, Linear, Azure DevOps	Niet alleen output tellen, maar reflecteren op de duidelijkheid van doelen en afhankelijkheden
Retrospectieven en actiepunten	Echometer, Parabol, TeamRetro	Kwaliteit, verantwoordelijkheid en uitvoering van actiepunten controleren
Team Health en vertrouwen	Echometer Health Checks, Pulse Checks	Trends over tijd zichtbaar maken en in het team bespreken
Delivery Value	Productstatistieken, klantfeedback, supportdata	Impact op klantwaarde en productkwaliteit duiden
Coaching en ontwikkeling	1:1s, observaties, feedback van stakeholders	Patronen verzamelen, niet individuele situaties overwaarderen

Als je hiervoor een slanke opzet zoekt, helpt het tool-overzicht je verder: Scrum Master Tools: Software, technieken en selectiecriteria.

Scrum Master Prestatie KPI #5: Waarde leveren

Een van de belangrijkste Scrum Master Performance Goals is om met het eindproduct zoveel mogelijk waarde te leveren aan de organisatie. Je kunt deze metrics gebruiken om te bepalen of dit is bereikt:

Beoordelingen van klanten

Klantbeoordelingen geven je een nauwkeurig inzicht in hoe tevreden kopers zijn met een product. Dit laat je zien welke waarde een Scrum Master indirect heeft gecreëerd met zijn team. Je kunt feedback van klanten verzamelen met tools zoals SurveyMonkey.

Gebruiksstatistieken

In de regel hebben producten mechanismen die het gebruik ervan meten. Hoewel toenemend gebruik geen garantie is dat klanten bijzonder tevreden zijn met een product. Het is echter wel een sterke indicator van hoe goed een product is geworden en dus hoeveel waarde er is gegenereerd.

Ondersteuningsverzoeken

Als je ondersteuningsverzoeken evalueert, krijg je een goed beeld van de problemen en mogelijk bugs die een eindproduct heeft. Hieruit kun je ook conclusies trekken over de gegenereerde waarde. 

Productomzet

Uiteindelijk moet een product omzet genereren zodat het team beloond kan worden. Een hoge omzet, vooral in vergelijking met de concurrentie, is daarom een indicator van een hoge productwaarde. Indien beschikbaar kunnen ook verkoopcijfers worden meegenomen. Het verband met de prestaties van de Scrum Master is echter zeker minder sterk dan bijvoorbeeld het verband met het vertrouwen in het team.

Conclusie over de Scrum Master Prestatie Evaluatie

Een Scrum Master Performance Review lijkt alleen op het eerste gezicht moeilijk. In de praktijk kun je echter terugvallen op talloze metrics waarmee je conclusies kunt trekken over de prestaties van de Scrum Master.

Deze metrics zijn nauw verbonden met de Scrum Master Performance Goals. Want: ook voor Scrum Masters zijn de KPI’s een belangrijke indicatie van hoe hun project vordert. Het klinkt misschien voor de hand liggend, maar laten we duidelijk zijn: Team Geluk, Klant Tevredenheid en Waarde Leveren zijn daarom niet alleen KPI’s voor het evalueren van Scrum Master Prestaties, maar het zijn ook voorbeelden van de kerndoelen die een Scrum Master zou moeten stellen.

Veel tools die je sowieso al gebruikt voor agile werken (Jira & Co.) voorzien je automatisch van rapporten en analyses om een Scrum Master prestatie-evaluatie uit te voeren. Dit betekent: In het beste geval hoef je maar weinig moeite te doen om de eerste indicaties voor de prestaties te krijgen. 

Als je niet alleen de prestaties van Scrum Master wilt meten, maar ook je hele organisatie wilt ontwikkelen, moet je ons gratis eBook eens bekijken: 12 Teamworkshops vanuit psychologisch perspectief.

De workshops zijn vooral op één ding gericht: ontwikkeling van de agile mindset. Wat je bij dat laatste ook kan helpen, is een goede Scrum Master tool-setup: sprint-tracking voor delivery-signalen, retrospectieven om te leren, health checks voor teamdynamiek en het opvolgen van actiepunten voor echte verandering. Precies deze verbinding leggen we uitgebreider uit in het artikel Scrum Master Tools: Software, technieken en selectiecriteria.

FAQ: Scrum Master Performance meten